جشنواره موسیقی فجر و بازتکرار بیهوده کنسرت ها - خبري سینمای ایران و جهان




۲۸ام دی ۱۳۹۶ فیلم

سینماپرس: جشنواره موسیقی فجر پول بیت‌المال را صرف تکرار اجراهایی می‌کند که بسیاری از آنها درون طول سال، بارها و بارها روی صحنه می‌روند. کنسرت خوانندگان موسیقی پاپ که درون قالب جشنواره برگزار می‌شود؛ باز هم مخاطبانی را به خود می‌بینند که توان مالیِ بالایی دارند و تقریبا همان کسانی هستند که درون طول سال هم کنسرت‌های این خوانندگان را می‌بینند.

به گفته سینماپرس، کاری بیهوده هست اگر جشنواره‌ای با بودجه‌های دولتی برگزار شود و تکراری از رویدادهایی باشد که درون طول سال رخ می‌دهد. اگر قرار هست جشنواره‌ی موسیقی فجر تکراری برای کنسرت‌هایی باشد که درون طول سال برگزار شده‌اند، شاید بهتر هست اصلا برگزار نشود.

حامد همایون رکورددار برگزاری کنسرت درون ایران و حتی جهان هست. او درون شش ماه نخست سال ۱۳۹۶ نزدیک به ۲۳۰ کنسرت برگزار کرده که ۵۰ سانس اين درون تهران بوده هست. حال چه لزومی دارد که همین خواننده درون قالب سی‌وسومین جشنواره موسیقی فجر هم روی صحنه برود.

یا خواننده‌ای مانند محمد علیزاده که او هم از پُرکارترین خوانندگان موسیقی پاپ هست، چه لزومی دارد دو سانس از اجراهای جشنواره موسیقی فجر را به او اختصاص دهند.

این خوانندگان و بسیاری دیگر از گروه‌هایی که نامشان درون جدول سی‌وسومین جشنواره موسیقی فجر دیده می‌شود، درون طول سال کنسرت‌هایشان را با کمترین مشکل برگزار می‌کنند و مخاطبان بسیاری هم دارند. بنابراين حضورشان درون جشنواره موسیقی فجر شاید بیهوده باشد. مگر اینکه قیمت بلیت‌هایشان درون این کنسرت‌ها به گونه‌ای تعیین شود که افراد فرودست جامعه هم بتوانند کنسرت‌های آنان را ببینند. ولي آیا واقعا اینگونه هست؟ آیا بودجه‌ی بیت‌المال صرفِ پایین آوردنِ قیمت بلیت این کنسرت‌ها می‌شود تا فرودستان جامعه هم حتی برای یک بار درون سال هم که شده، امکانِ کنسرت رفتن داشته باشند؟

سقف قیمت بلیت‌ها

سقف قیمت بلیت‌های جشنواره برای امسال ۹۵ هزار تومان تعیین شده هست و حداقل قیمت بلیت‌ها درون کنسرت‌هایی که خوانندگانش طرفداران بسیاری دارند، ۵۰ هزار تومان هست. این محدوده‌ی قیمت به هیچ وجه رقمی پایین محسوب نمی‌شود تا خانواده‌هایی که درآمد زیرخط فقر دارند توانِ خرید این بلیت‌ها را داشته باشند. خانواده‌ای چهار نفره که درآمدشان زیر خط فقر هست، هرگز نمی‌تواند ۲۰۰ هزار تومان صرف خرید بلیت برای دیدن یک کنسرت بکند؛ جديد هزینه‌های جانبی مانند ایاب و زهاب به کنار.

نتیجه اینکه؛ کنسرت خوانندگان موسیقی پاپ که درون قالب جشنواره موسیقی فجر برگزار می‌شود؛ باز هم مخاطبانی را به خود می‌بینند که توان مالیِ بالایی دارند و تقریبا همان کسانی هستند که درون طول سال هم کنسرت‌های این خوانندگان را می‌بینند.

بنابراين درون این میان جایگاه جشنواره چیست و دولت چرا باید بودجه‌ای هنگفت برای برگزاری جشنواره موسیقی فجر اختصاص دهد.

این نکته را هم فراموش نکنید که این کنسرت‌های پاپ، خودشان خرج خودشان را با بلیت‌فروشی درمی‌آورند و هیچ نیازی به کمک‌های دولتی درون قالب بودجه جشنواره ندارند. به جرات می‌توان اعلام کرد که تمام این کنسرت‌هایی که درون قالب جشنواره موسیقی فجر برگزار می‌شوند، با تدبیری وب سايت‌ای و تبلیغاتی؛ می‌توانند فروش بالایی داشته باشند و خودشان هزینه‌های خودشان را تامین کنند.

مگر برای برگزاری یک کنسرت موسیقی چه چیزهایی لازم هست؟

مجوز، سالن کنسرت، دستمزد هنرمندان، تدارکات، دکور، تبلیغات و هزینه‌های ایاب و زهاب؛ این‌ها مهمترین چالش‌ها برای برگزای یک کنسرت هستند.

بگذارید این چند مورد را بررسی کنیم.

برای جشنواره موسیقی فجر بسیاری از این هزینه‌ها از قبل تامین شده هست؛ مثلا مجوز را دفتر موسیقی وزارت ارشاد صادر می‌کند که خودش زیرمجموعه‌ی معاونت هنری وزارت ارشاد هست.

سالن‌های رودکی، تالار وحدت، برج آزادی و فرهنگسرای نیاوران؛ جملگی زیرمجموعه‌های معاونت هنری هستند و به نوعی درون خدمت جشنواره قرار می‌گیرند.

درون این میان تنها سالن ایرانیان از زیرمجموعه‌های وزارت ارشاد نیست که اين هم سالنی دورافتاده هست که از زمان تاسیسش تا کنون کمتر گروهی رغبت کرده که کنسرتش را آنجا برگزار کند.

روایت هست(برای این روایت هیچ سندی درون دست نیست) که مسئولان جشنواره موسیقی فجر به توافقاتی با سالن ایرانیان رسیده‌اند تا با برگزاری کنسرت‌های بخش پاپِ جشنواره درون این سالن، به رونق آنجا کمک کنند و درون عوض مسئولان این سالن هم بابت هر کنسرت اجاره بهای اندکی از جشنواره طلب کنند.

بنابراين با این حساب هزینه‌های اجاره بهای سالن هم برای جشنواره چندان زیاد نیست.

تبلیغات هم که درون جشنواره امسال تقریبا تعطیل بود. چرا که مسئولان جشنواره، فیلترِ مقطعیِ تلگرام را بهانه کردند و تهیه ویدیوهای تبلیغی برای گروه‌های مختلف را متوقف کردند. نتیجه این کار هم خالی بودنِ سالن‌ها درون اجراهایی بود که موسیقی جدی را روی صحنه می‌بردند. مسئولان سی‌وسومین جشنواره موسیقی فجر نخواستند بودجه خود را صرف تبلیغ برای موسیقی‌های جدی بکنند. آنها فیلتر شدن تلگرام را بهانه کردند و گفتند اگر ویدیو تهیه کنیم، جایی برای ارائه‌اش به مخاطبان نداریم.

درون عین حال بیلبوردهای شهری ولي رونق داشت. این بیلبوردها با حضور اسپانسرهای پولدار، درون سطح شهر قرار گرفتند. اینجا هم ولي بیلبوردها به خوانندگان پاپ رسید. کمتر اجرایی با محتوای موسیقی جدی، توانست جایی روی بیلبوردهای جشنواره درون سطح شهر داشته باشد. همان خوانندگانی که درون طول سال بیلبوردهایشان چشم شهروندان را کور کرده، این بار ولي با هزینه‌های بیت‌المال درون مقابل دیدگانِ میلیون‌ها شهروندِ تهرانی قرار گرفتند تا فروش بلیت‌هایشان تضمین شود.

دستمزد هنرمندان

دستمزد هنرمندان را با اختصاص بخشی از درآمدهای بلیت‌فروشی می‌توان تامین کرد. با بخش دیگری از درآمدهای بلیت‌فروشی می‌توان تمامي‌ی هزینه‌های دیگر را هم پرداخت.

حال با این وجود باز هم باید پرسید که برای برگزاری چنین جشنواره‌ای چرا باید از جیب مردم پول خرج کرد؟ جشنواره‌ای که درون بخش اجراهای داخلی‌اش تنها تکرارِ کنسرت‌های طول سال هست و تقریبا هیچ نرم افزار‌ای برای ارتقای سطح شنیداری مردم ندارد.

اجراهای جدی و صندلی‌های خالی

وقتی شهید پرویزخان برای سی‌تار نوازی نامش درون جدول جشنواره موسیقی فجر قرار گرفت، بسیاری تصور می‌کردند که هنگام روی صحنه رفتنِ این اجرا، جای خالی درون سالن وجود نخواهد داشت. ولي شاید باورش سخت باشد که این اجرا تنها حدود ۱۰۰ تماشاگر داشت؛ اين هم درون تالار وحدت که ظرفیتی حدود ۷۵۰ نفر دارد.

دیگر اجراهای مهمِ جشنواره هم اوضاع چندان خوبی ندارند. مثلا اجرای همایون سخی که درون بخش بین‌الملل برگزار می‌شود و امشب روی صحنه می‌رود تا این لحظه که این گفته را می‌نویسم کمتر از ۱۰۰ بلیتش به فروش رسیده و شاید امشب هم شاهد سالنی خالی برای اجرایی مهم درون بخش بین الملل باشیم.

تمامي‌ی این‌ها به علت عدم تبلیغات درست برای موسیقی‌های جدی هست.

به هر روی مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید تاملی ویژه درباره‌ی فُرم برگزاری جشنواره‌ی موسیقی فجر داشته باشند و فکری به حال اجراهای داخلی اين داشته باشند. شاید زمان اين فرا رسیده که سازوکار جديد‌ای برای جشنواره موسیقی فجر چیده شود. شاید زمان اين فرارسیده که جشنواره موسیقی فجر به جایی برای ارائه‌ی جديد‌ترین کارهای اهالی موسیقی تبدیل شود؛ نه اینکه جایی برای تکرارهای بیهوده‌ باشد.

*تسنیم


مطالب پیشنهادی